Giấy chứng nhận quốc tịch Canada tăng vọt sau Bill C-3: diễn biến, hệ quả và những điều người nộp hồ sơ cần biết
Immigration, Refugees and Citizenship Canada (IRCC) cho biết từ 1/1 đến 31/5/2026 cơ quan này đã cấp 28.940 giấy chứng nhận quốc tịch (proof of citizenship). Tính đến 31/5/2026 còn 82.020 hồ sơ proof of citizenship đang chờ hoàn tất — nghĩa là gần ba hồ sơ chờ cho mỗi hồ sơ được giải quyết. Cập nhật này phản ánh tác động trực tiếp của Bill C-3 (có hiệu lực từ 15/12/2025), vốn mở rộng quyền thừa kế quốc tịch theo huyết thống cho nhiều người.
Diễn biến chính và ý nghĩa
– IRCC lần đầu công bố số liệu hoàn tất riêng cho proof of citizenship trên trang “Inside IRCC’s application processing system”.
– 28.940 giấy chứng nhận được cấp trong 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy khối lượng xử lý tăng, nhưng con số 82.020 hồ sơ đang chờ xử lý nhấn mạnh áp lực lớn lên hệ thống.
– Sau khi Bill C-3 có hiệu lực, IRCC nhận hơn 12.000 hồ sơ citizenship by descent từ 15/12/2025 đến cuối tháng 1/2026 và chấp thuận gần 6.300 hồ sơ trong giai đoạn đó. Trong số này chỉ 1.480 hồ sơ được chấp thuận theo điều chỉnh mở rộng của Bill C-3. Người Mỹ chiếm tỷ lệ lớn trong các hồ sơ được chấp thuận — gần 2.500 người trong tháng 1/2026.
Nguyên nhân và tác động của Bill C-3
– Việc loại bỏ “first-generation limit” cho người sinh trước 15/12/2025 cho phép nhiều người truy ngược nguồn gốc tới ông bà, cụ hoặc tổ tiên người Canada để được công nhận công dân theo huyết thống.
– Một nhóm lớn những người mới đủ điều kiện là hậu duệ người Pháp-Canada ở Hoa Kỳ, đặc biệt tại vùng New England, nơi nhiều gia đình di cư từ Quebec và Maritimes vào cuối thế kỷ 19 — đầu thế kỷ 20.
Proof of citizenship khác với citizenship grant
– Proof of citizenship dành cho những người vốn đã là công dân (theo sinh đẻ, theo huyết thống hoặc được cấp trước đây) cần giấy chứng nhận để chứng minh tình trạng (ví dụ để xin hộ chiếu).
– Citizenship grants dành cho thường trú nhân xin nhập quốc tịch lần đầu. IRCC đã hoàn tất 131.420 hồ sơ citizenship grants từ 1/1 đến 31/5/2026, với 326.365 hồ sơ vẫn đang chờ.
Thời gian xử lý tăng mạnh
– Tháng 11/2025 (một tháng trước Bill C-3) thời gian xử lý trung bình cho proof of citizenship khoảng 9 tháng; tới tháng 7/2026 đã tăng lên 19 tháng — hơn gấp đôi.
– Các kho lưu trữ tỉnh bang (provincial archives) báo cáo quá tải khi lượng yêu cầu sao y, trích lục giấy tờ gia tăng, làm chậm việc thu thập bằng chứng cần thiết và kéo dài quá trình xử lý hồ sơ.
Ai chịu ảnh hưởng trực tiếp
– Những người đã là công dân theo huyết thống nhưng chưa có giấy chứng nhận (cần để xin hộ chiếu hoặc làm thủ tục hành chính).
– Những người mới đủ điều kiện theo Bill C-3 (truy nguồn tới ông bà, cụ).
– Hậu duệ Pháp-Canada ở Mỹ (đặc biệt New England).
– Người cần giấy tờ gấp cho du lịch, công việc hoặc thủ tục hành chính — thời gian chờ dài có thể ảnh hưởng kế hoạch.
Lưu ý cho người dự định nộp hồ sơ
– Bắt đầu thu thập tài liệu sớm và đầy đủ; các kho lưu trữ tỉnh bang có thể mất nhiều thời gian để cung cấp trích lục.
– Xác định rõ bạn cần nộp proof of citizenship hay citizenship grant — hai quy trình khác nhau về yêu cầu và thời gian.
– Lên kế hoạch dự phòng nếu cần hộ chiếu hoặc giấy tờ gấp.
– Theo dõi cập nhật từ IRCC để biết thay đổi về thời gian xử lý và yêu cầu chứng minh.
Các con số cần nhớ (theo dữ liệu IRCC)
– 28.940: giấy chứng nhận cấp từ 1/1 đến 31/5/2026.
– 82.020: hồ sơ proof of citizenship đang chờ xử lý tính đến 31/5/2026.
– 12.000+: hồ sơ citizenship by descent nộp từ 15/12/2025 đến cuối tháng 1/2026.
– ~6.300: hồ sơ citizenship by descent được chấp thuận trong cùng khoảng thời gian.
– 1.480: hồ sơ được chấp thuận theo quy định mở rộng của Bill C-3 trong khung thời gian kể trên.
– Gần 2.500: công dân Mỹ được chấp thuận trong tháng 1/2026.
– Thời gian xử lý proof of citizenship: từ ~9 tháng (11/2025) lên 19 tháng (7/2026).
– Citizenship grants: 131.420 hồ sơ hoàn tất từ 1/1 đến 31/5/2026; 326.365 hồ sơ còn chờ.
Kết luận ngắn
Bill C-3 mở ra cơ hội cho nhiều người nhưng cũng gây áp lực lớn lên hệ thống xử lý hồ sơ. Chuẩn bị kỹ tài liệu, nộp sớm và theo dõi thông tin từ IRCC là cách tốt nhất để giảm rủi ro trễ hạn.
Liên hệ ICANPR để được tư vấn miễn phí. Hotline: 086 996 7809
#giấychứngnhậnquốctịch #BillC3 #IRCC #quốctụccanada #citizenshipbydescent #di trúCanada #hộchiếupsCanada
