Bill C-3: Tiền án có ảnh hưởng tới hồ sơ chứng nhận công dân Canada theo huyết thống không?
Bill C-3 có hiệu lực từ 15/12/2025 và kể từ đó hơn 10.000 người Mỹ có gốc Canada đã nộp đơn xin chứng nhận công dân mỗi tháng. Thắc mắc phổ biến: một tiền án cũ có làm mất quyền công dân theo huyết thống không? Theo luật hiện hành: không. Tiền án không thay đổi tư cách công dân theo huyết thống, nhưng có thể gây vấn đề khi xin hộ chiếu hoặc khi bạn chưa có chứng nhận khi qua biên giới.
Luật đã thay đổi gì?
Bill C-3 bãi bỏ giới hạn “first-generation” áp dụng từ 2009. Hầu hết người sinh ngoài Canada trước 15/12/2025 nếu có cha hoặc mẹ là công dân Canada hiện được coi là công dân theo huyết thống. Với trẻ sinh ngoài Canada từ 15/12/2025 trở đi, cha hoặc mẹ là công dân Canada mà cũng sinh ngoài Canada phải đã cư trú thật tế ít nhất 1.095 ngày ở Canada trước khi con sinh hoặc được nhận làm con nuôi.
Chứng nhận công dân khác hộ chiếu ra sao?
Chứng nhận công dân (proof of citizenship) xác nhận một trạng thái pháp lý; nó không “làm” bạn thành công dân. Hộ chiếu Canada do Chương trình Hộ chiếu cấp theo Canadian Passport Order và có các tiêu chí riêng. Vì vậy, tiền án có thể không ảnh hưởng tư cách công dân nhưng vẫn có thể dẫn tới từ chối cấp hộ chiếu trong một số trường hợp.
Khi nào tiền án gây rắc rối?
– Nếu bạn đã là công dân theo huyết thống nhưng chưa có chứng nhận khi tới biên giới, nhân viên biên phòng có thể xử lý bạn như khách Mỹ; khi đó tiền án có thể dẫn tới bị coi là inadmissible.
– Nếu bạn đã có chứng nhận nhưng xin hộ chiếu, hộ chiếu có thể bị từ chối nếu bạn đang bị truy tố về tội indictable, đang chịu án hoặc điều kiện tòa án ngăn cấm xuất cảnh/giữ hộ chiếu, hoặc nếu bạn bị kết án về “passport offence” theo Điều 57 Criminal Code (hoặc tương đương ở nước ngoài).
Những lý do này thường liên quan đến vụ việc đang mở, án đang thi hành hoặc điều kiện tòa án còn hiệu lực; bản án cũ đã giải quyết thường không nằm trong các lý do từ chối, trừ khi đó là passport offence.
Rủi ro khi chưa có chứng nhận
Mọi công dân Canada có quyền nhập cảnh; nếu nhân viên biên phòng thỏa mãn bạn là công dân thì họ phải cho vào. Vấn đề thực tế là nhiều người đủ điều kiện theo Bill C-3 vẫn chưa có chứng nhận — khi không có giấy tờ, tiền án có thể khiến bạn bị từ chối nhập cảnh như một người nước ngoài.
Công dân theo huyết thống khác nhập tịch thế nào?
– Công dân theo huyết thống: quyền dựa trên luật và huyết thống; tiền án không tước quyền này.
– Người nhập tịch (naturalization): grant of citizenship xem xét lịch sử hình sự. Hồ sơ bị cấm khi đang trong tù, trên án treo/quản thúc, đang bị truy tố với tội indictable, hoặc có kết án indictable trong 4 năm trước khi nộp đơn.
Thực tế nộp hồ sơ chứng nhận
Người Mỹ có tổ tiên Canada cần nộp hồ sơ bằng thư cho IRCC và kèm chứng cứ nối tiếp từng thế hệ do cơ quan cấp phát gốc cấp (giấy khai sinh, đăng ký kết hôn, v.v.). Thu thập tài liệu thường tốn thời gian nhất. Sau đó điền mẫu proof of Canadian citizenship, chụp ảnh theo tiêu chuẩn, nộp lệ phí và giấy tờ tùy thân. Trường hợp phức tạp thường nên hỏi ý kiến luật sư di trú.
Khi nên lo và khi nên yên tâm?
Nên yên tâm nếu bạn tin mình đủ điều kiện theo Bill C-3, đã có chứng nhận và các tiền án cũ không liên quan đến passport offence. Nên thận trọng nếu bạn chưa có chứng nhận khi đi biên giới, hoặc nếu bạn đang bị truy tố/thi hành án/hoặc chịu điều kiện tòa án liên quan hộ chiếu.
Gợi ý hành động
– Thu thập giấy tờ dòng dõi sớm.
– Nộp đơn xin chứng nhận qua bưu điện tới IRCC khi có đủ bằng chứng.
– Nếu có vụ án đang mở hoặc điều kiện tòa án liên quan hộ chiếu, tham khảo luật sư di trú trước khi xin hộ chiếu.
– Nếu hộ chiếu bị từ chối, có thể khởi kiện ra Tòa Liên bang để xin xem xét tư pháp.
Nguồn gốc thủ tục và cách khắc phục có thể phức tạp; luật sư di trú có kinh nghiệm sẽ giúp khi hồ sơ có yếu tố hình sự.
Liên hệ ICANPR để được tư vấn miễn phí. Hotline: 086 996 7809
#BillC3 #CôngDânTheoHuyếtThống #ChứngNhậnCôngDân #HộChiếuCanada #DiTrúCanada #QuyềnCôngDân #ICANPR
