Ottawa là thủ đô của Canada — thành phố nơi các quyết định quốc gia được đưa ra, nơi Quốc hội Liên bang họp dưới những ngọn tháp Gothic biểu tượng, và nơi kênh Rideau Canal UNESCO biến thành sân trượt băng dài nhất thế giới vào mỗi mùa đông. Năm 2026, Ottawa đánh dấu cột mốc lịch sử quan trọng: kỷ niệm 200 năm thành lập với hàng loạt sự kiện “Ottawa 200+” diễn ra trên khắp thành phố.
Nội dung bài viết
Không giống như các thủ đô tráng lệ của châu Âu, Ottawa mang vẻ đẹp trầm lắng và thân thiện hơn — 1 thành phố cỡ trung với dân số khoảng 1 triệu người (Metro 1,5 triệu), nơi cư dân có thể đi trượt tuyết vào buổi sáng, thăm bảo tàng quốc gia vào buổi chiều và ăn tối tại 1 nhà hàng Pháp ở Gatineau bên kia sông vào buổi tối. Ottawa cũng là thành phố song ngữ duy nhất trong nhóm các thủ đô G7 — nơi tiếng Anh và tiếng Pháp cùng tồn tại tự nhiên trong đời sống hàng ngày.
Bài viết này cung cấp cái nhìn toàn diện về thành phố mà người Canada tự hào gọi là “capital” — nơi lưu giữ câu chuyện quốc gia qua các bảo tàng đẳng cấp thế giới, các công trình kiến trúc lịch sử và các lễ hội tôn vinh bản sắc Canada.
Vị trí địa lý
Ottawa nằm ở miền Đông tỉnh bang Ontario, Canada, bên bờ Nam sông Ottawa River — con sông tạo ra biên giới tự nhiên giữa Ontario và Quebec. Thành phố nằm cách Toronto khoảng 450 km về phía Đông Bắc (khoảng 4,5 giờ lái xe hoặc gần 5 giờ tàu) và cách Montreal khoảng 200 km về phía Tây (khoảng 2 giờ lái xe).
Vùng thủ đô quốc gia
Vùng thủ đô quốc gia (National Capital Region) bao gồm Ottawa và Gatineau (thành phố lớn thứ 4 của Quebec) nằm đối diện qua sông. 2 thành phố này tạo thành khu đô thị Ottawa-Gatineau với tổng dân số gần 1,5 triệu người. Việc có 2 tỉnh bang và 2 ngôn ngữ chính thức giao thoa tại đây mang đến đặc trưng song ngữ độc đáo — bạn có thể bắt đầu ngày ở Ontario nói tiếng Anh, qua cầu đến Gatineau và ngay lập tức đắm mình trong bầu không khí Pháp ngữ.
Diện tích và địa hình
Sau khi sáp nhập năm 2001 — khi 12 đô thị trong vùng được hợp nhất thành 1 thành phố duy nhất — Ottawa trở thành 1 trong những thành phố có diện tích lớn nhất Canada với 4.715 km². Tuy nhiên, phần lớn diện tích này là nông thôn, lâm nghiệp và đất trống. Khu vực đô thị thực sự nhỏ hơn nhiều, tập trung ở trung tâm và các vùng ngoại ô phía Đông (Orléans), phía Tây (Kanata) và phía Nam (Barrhaven).
Địa hình Ottawa tương đối bằng phẳng, với độ cao khoảng 70 m trên mực nước biển. 3 con sông chính chảy qua thành phố: sông Ottawa (phía Bắc), sông Rideau (chảy từ Nam lên Bắc và đổ vào Ottawa River tại Rideau Falls), và sông Gatineau (chảy từ Quebec). Công viên Gatineau Park — công viên rộng 361 km² tại Quebec — nằm chỉ 15 phút từ downtown Ottawa, cung cấp núi non, rừng và hồ nước cho các hoạt động ngoài trời.
Khí hậu
Ottawa có khí hậu lục địa ẩm khắc nghiệt — 1 trong những thủ đô lạnh nhất thế giới. Thống kê cho thấy Ottawa xếp thứ 7 trong danh sách các thủ đô lạnh nhất thế giới, chỉ sau Ulan Bator (Mông Cổ), Astana (Kazakhstan), Moscow (Nga), Helsinki (Phần Lan), Reykjavik (Iceland) và Tallinn (Estonia).
Mùa đông (tháng 12–3) dài, lạnh và tuyết nhiều. Nhiệt độ trung bình tháng 1 khoảng -10°C, nhưng thường xuyên xuống -20°C đến -30°C trong các đợt lạnh. Lượng tuyết trung bình hàng năm là 236 cm (92,8 inch) — mùa đông 1970–71 đã ghi nhận kỷ lục 444 cm tuyết. Kênh Rideau Canal đóng băng từ khoảng cuối tháng 12 đến đầu tháng 3, biến thành “Sân trượt băng Rideau Canal” — sân trượt băng dài nhất thế giới với 7,8 km có thể trượt.
Mùa xuân (tháng 4–5) ngắn và đẹp, với hoa tulip nở rộ khắp thành phố vào tháng 5 — di sản từ Hoàng gia Hà Lan tặng sau Thế chiến 2. Mùa hè (tháng 6–8) nóng và ẩm — nhiệt độ thường 25–30°C, có thể lên 35°C với chỉ số nhiệt ẩm (humidex) trên 40°C. Mùa thu (tháng 9–10) mang đến cảnh quan lá đỏ rực rỡ trên các đồi Gatineau — 1 trong những trải nghiệm mùa thu đẹp nhất Canada.
Lịch sử hình thành
Di sản Algonquin
Vùng đất Ottawa là lãnh thổ truyền thống và chưa nhượng lại (unceded territory) của dân tộc Algonquin Anishinabeg. Các dân tộc Algonquin đã sinh sống dọc sông Ottawa River (họ gọi là “Kichi Sibi” — dòng sông lớn) hàng ngàn năm, sử dụng nó như tuyến đường thương mại và du hành. Tên “Ottawa” thực ra bắt nguồn từ từ “adawe” trong tiếng Algonquin nghĩa là “mua bán, trao đổi.”
Các cộng đồng Algonquin ngày nay — đặc biệt là First Nation Algonquins of Pikwakanagan và 9 cộng đồng Algonquin khác — vẫn tích cực tham gia vào đời sống và lễ nghi chính thức của Ottawa. Mỗi sự kiện chính thức tại Ottawa đều bắt đầu bằng lời công nhận đây là lãnh thổ chưa nhượng lại của Algonquin.
Từ Bytown đến Ottawa
Lịch sử đô thị Ottawa bắt đầu năm 1826 — cột mốc được kỷ niệm 200 năm vào 2026. Năm đó, Trung tá John By của Quân đội Hoàng gia Anh đến khu vực này để giám sát việc xây dựng kênh Rideau Canal — 1 kênh đào quân sự nối Ottawa River với hồ Ontario, được xây dựng để cung cấp tuyến đường vận chuyển an toàn thay thế sông Saint Lawrence trong trường hợp chiến tranh với Hoa Kỳ.
Khu định cư phát triển quanh công trường xây dựng được đặt tên “Bytown” theo John By. Kênh Rideau hoàn thành năm 1832 — 1 kỳ công kỹ thuật đáng kinh ngạc với 47 khóa (locks) dọc 202 km. Khoảng 1.000 công nhân — chủ yếu là người Ireland nhập cư và Pháp-Canada — đã chết trong quá trình xây dựng do bệnh tả, sốt rét và tai nạn.
Sau khi kênh hoàn thành, Bytown trở thành trung tâm công nghiệp gỗ — gỗ từ thung lũng Ottawa được khai thác, đưa xuống sông và vận chuyển đến các thị trường. Năm 1855, Bytown chính thức trở thành thành phố và được đổi tên thành “Ottawa.”
Được chọn làm thủ đô
Năm 1857, Nữ hoàng Victoria chọn Ottawa làm thủ đô của Tỉnh bang Canada (tiền thân của Canada ngày nay) — quyết định gây ngạc nhiên vào thời điểm đó vì Ottawa khi ấy chỉ là 1 thị trấn gỗ nhỏ. Nữ hoàng chọn Ottawa vì 3 lý do chính:
- Vị trí trung lập: Nằm trên ranh giới giữa Canada East (Quebec, Pháp ngữ) và Canada West (Ontario, Anh ngữ), Ottawa giảm thiểu xung đột giữa 2 cộng đồng ngôn ngữ.
- An ninh: Cách xa biên giới Hoa Kỳ hơn so với Toronto, Kingston hoặc Montreal — ít dễ bị tấn công.
- Kênh Rideau: Cung cấp tuyến vận chuyển chiến lược.
Công trình Parliament Buildings được khởi công năm 1859 và hoàn thành năm 1866 — vừa kịp cho Liên bang Canada ra đời ngày 01/07/1867. Ottawa trở thành thủ đô của quốc gia mới.
Vụ cháy Parliament Hill 1916
Ngày 03/02/1916, 1 vụ cháy bí ẩn — nghi ngờ là do phá hoại trong Thế chiến thứ 1 — đã thiêu rụi hầu hết tòa nhà Centre Block của Parliament Hill, giết chết 7 người. Chỉ có Library of Parliament sống sót nhờ cửa sắt đóng kịp thời. Tòa nhà Centre Block được xây dựng lại theo phong cách Gothic Revival nổi bật hơn, hoàn thành năm 1922 — với Peace Tower cao 92,2 m trở thành biểu tượng quốc gia mới.
Sáp nhập 2001
Năm 2001, tỉnh bang Ontario giải thể thành phố Ottawa cũ và sáp nhập với 11 đô thị xung quanh (bao gồm Nepean, Kanata, Gloucester, Cumberland, Orléans, Vanier, Rockcliffe Park và các khu vực nông thôn) để tạo thành thành phố Ottawa hiện tại — mở rộng diện tích lên 4.715 km² nhưng với chi phí là 1 số xung đột về bản sắc địa phương.
Dân số và nhân khẩu học
Dân số thành phố Ottawa đạt khoảng 1.017.449 người (điều tra 2021) và đang tăng trưởng đều — ước tính vượt 1,08 triệu vào cuối 2026. Khu vực đô thị Ottawa-Gatineau có 1.488.307 người, biến nó thành khu đô thị lớn thứ 4 Canada sau Toronto, Montreal và Vancouver.
Ngôn ngữ và đa văn hóa
Ottawa là thành phố song ngữ chính thức — khoảng 37% cư dân có thể nói cả tiếng Anh và tiếng Pháp (tỷ lệ song ngữ cao nhất trong các thành phố Canada ngoài Quebec). Cộng đồng Pháp ngữ tập trung tại các khu vực Vanier, Orléans và trung tâm Gloucester. Tiếng Anh là ngôn ngữ chính của phần lớn cư dân, nhưng tất cả dịch vụ chính phủ liên bang đều được cung cấp bằng cả 2 ngôn ngữ.
Khoảng 25% cư dân Ottawa sinh ra ngoài Canada — thấp hơn Toronto và Vancouver nhưng vẫn phản ánh đa dạng văn hóa đáng kể. Các cộng đồng nhập cư lớn bao gồm người gốc Trung Quốc, Ấn Độ, Ả Rập (đặc biệt Lebanon và Syria), Somalia, Philippines, Iran và Việt Nam.
Thành phố học thức nhất Canada
Ottawa được công nhận là thành phố có học vấn cao nhất Canada. Hơn 50% cư dân đã tốt nghiệp cao đẳng hoặc đại học — tỷ lệ cao nhất trong các thành phố lớn. Tạp chí kinh doanh địa phương báo cáo Ottawa có mật độ kỹ sư, nhà khoa học và cư dân có bằng tiến sĩ cao nhất Canada tính trên đầu người — phản ánh vai trò là trung tâm chính phủ, công nghệ và nghiên cứu.
Parliament Hill — Trái tim quốc gia
Parliament Hill (Colline du Parlement) là khu phức hợp Quốc hội Canada nằm trên 1 quả đồi đá vôi nhìn xuống sông Ottawa. Đây không chỉ là trung tâm chính trị quốc gia mà còn là biểu tượng kiến trúc đặc trưng nhất của Canada — xuất hiện trên tiền giấy 20 đô la và vô số ảnh du lịch.
Các tòa nhà chính
Khu phức hợp gồm 3 tòa nhà chính theo phong cách Gothic Revival:
- Centre Block: Tòa nhà trung tâm với Peace Tower (Tháp Hòa Bình) cao 92,2 m — biểu tượng Canada. Đây là nơi họp của Hạ viện và Thượng viện. Library of Parliament với mái hình vòng tròn ở phía sau là 1 kiệt tác kiến trúc — 1 trong ít phần sống sót sau vụ cháy 1916.
- East Block: Tòa nhà phía Đông với kiến trúc lịch sử nguyên bản.
- West Block: Tòa nhà phía Tây, hiện là nơi họp tạm thời của Hạ viện trong thời gian trùng tu Centre Block.
Trùng tu quy mô lớn 2018–2030+
Centre Block hiện đang trải qua dự án trùng tu lớn nhất trong lịch sử Canada, bắt đầu năm 2018 và dự kiến kéo dài hơn 10 năm với chi phí hàng tỷ đô la. Tính đến 2026, Peace Tower đang được bao phủ bởi giàn giáo chuyên dụng để sửa chữa đá. Trong thời gian trùng tu, Hạ viện họp tại West Block còn Thượng viện họp tại tòa nhà trạm tàu lửa cũ (Government Conference Centre). Block 2 — khu phức hợp hiện đại hóa phía Nam Parliament Hill — cũng đang được xây dựng để tạo không gian làm việc nghị viện tích hợp.
Các sự kiện
Parliament Hill là địa điểm của các sự kiện quốc gia quan trọng:
- Changing of the Guard: Nghi lễ đổi gác diễn ra mỗi sáng trong mùa hè, với các lính Ceremonial Guard trong đồng phục đỏ cổ điển và mũ lông gấu.
- Canada Day (01/07): Lễ mừng quốc khánh Canada lớn nhất cả nước, với pháo hoa, biểu diễn âm nhạc và hàng trăm ngàn người tham dự.
- Winterlude: Lễ hội mùa đông chính thức (trên phố, không chỉ tại Parliament Hill).
Kênh Rideau — Di sản Thế giới UNESCO
Kênh Rideau Canal là Di sản Thế giới UNESCO được công nhận năm 2007, là kênh đào duy nhất ở Bắc Mỹ vẫn hoạt động trên cùng tuyến đường và với hầu hết cấu trúc gốc từ thế kỷ 19. Kênh dài 202 km nối Ottawa với Kingston (hồ Ontario), đi qua 47 khóa (locks) và hệ thống hồ nước tự nhiên.
Mùa hè — Hành trình tàu thuyền
Vào mùa hè, kênh Rideau mở cửa cho tàu thuyền giải trí — 1 trong những điểm đến du thuyền phổ biến nhất Canada. Các khóa gỗ cổ vẫn được vận hành thủ công bằng nhân viên Parks Canada, tạo nên trải nghiệm du hành độc đáo qua 1 trong những hệ thống kỹ thuật cổ xưa vẫn còn hoạt động.
Mùa đông — Sân trượt băng dài nhất thế giới
Vào mùa đông, đoạn kênh tại trung tâm Ottawa (7,8 km) được biến thành Sân trượt băng Rideau Canal — theo Kỷ lục Guinness World Records, đây là sân trượt băng dài nhất thế giới. Người dân Ottawa sử dụng kênh làm phương tiện đi lại trong mùa đông — có thể trượt băng đi làm! Hàng ngàn du khách cũng tham gia trượt băng, thưởng thức BeaverTails (bánh rán hình đuôi hải ly đặc sản Ottawa) và ngắm cảnh thành phố phủ tuyết.
Tuy nhiên, do biến đổi khí hậu, mùa trượt băng ngày càng ngắn và bất ổn. Mùa đông 2022–23 đã không mở cửa trượt băng vì thời tiết quá ấm — lần đầu tiên trong lịch sử 50+ năm của sân trượt. Điều này làm dấy lên lo ngại về tương lai của truyền thống biểu tượng này.
Bảo tàng và văn hóa
Ottawa tự hào có 1 trong những tập hợp bảo tàng quốc gia đẳng cấp nhất thế giới — với nhiều bảo tàng quốc gia chính của Canada nằm trong thành phố:
Các bảo tàng quốc gia chính
- National Gallery of Canada (Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia): Nằm trong tòa nhà kính và granit ấn tượng do kiến trúc sư Moshe Safdie thiết kế, trưng bày nghệ thuật Canada (đặc biệt Group of Seven — nhóm họa sĩ phong cảnh biểu tượng Canada), nghệ thuật châu Âu và nghệ thuật đương đại. Trước bảo tàng là tác phẩm điêu khắc khổng lồ “Maman” — con nhện thép cao 9 m của Louise Bourgeois, 1 trong các bản sao nổi tiếng nhất thế giới.
- Canadian Museum of History (Bảo tàng Lịch sử Canada): Nằm bên kia sông tại Gatineau, đây là bảo tàng được tham quan nhiều nhất Canada. Trưng bày đồ sộ về lịch sử Canada từ thời First Nations đến hiện đại, với Grand Hall trưng bày bộ sưu tập Totem Poles bờ Tây lớn nhất thế giới.
- Canadian War Museum (Bảo tàng Chiến tranh Canada): Trưng bày lịch sử quân sự Canada từ thời New France đến các sứ mệnh gìn giữ hòa bình hiện đại, với kiến trúc biểu tượng phản ánh chủ đề tái sinh sau xung đột.
- Canadian Museum of Nature (Bảo tàng Tự nhiên Canada): Nằm trong Victoria Memorial Museum Building lịch sử, trưng bày hóa thạch khủng long, động vật Bắc Cực, khoáng vật và đa dạng sinh học Canada.
- Canada Science and Technology Museum, Canada Aviation and Space Museum, Canada Agriculture and Food Museum, Bank of Canada Museum, Royal Canadian Mint — tất cả đều ở Ottawa, tạo nên tập hợp bảo tàng đa dạng nhất tại Canada.
Sparks Street và ByWard Market
Sparks Street là phố đi bộ đầu tiên của Canada — được chuyển đổi thành phố cấm xe vào năm 1966. Nằm ngay phía Nam Parliament Hill, đây là khu vực thương mại với các cửa hàng, nhà hàng và sự kiện ngoài trời.
ByWard Market là 1 trong những chợ công cộng lâu đời nhất Canada, thành lập từ năm 1826 — cùng năm Ottawa được thành lập. Khu vực sôi động này có hàng trăm nhà hàng, quán bar, galleries và các nhà cung cấp thực phẩm. Đây là trái tim ẩm thực và nightlife của Ottawa, đặc biệt phát triển mạnh vào cuối tuần. ByWard Market cũng là nơi khai sinh của BeaverTails — bánh rán chiên hình đuôi hải ly được phát minh tại Ottawa năm 1978 và trở thành đặc sản Canada nổi tiếng thế giới.
Lễ hội và sự kiện
Ottawa tổ chức 35 lễ hội lớn mỗi năm, biến thành phố thành điểm đến văn hóa quanh năm:
Canadian Tulip Festival (tháng 5)
Lễ hội Tulip Canada là 1 trong những lễ hội hoa lớn nhất thế giới, với hơn 1 triệu bông tulip nở rộ khắp thành phố. Lễ hội bắt nguồn từ món quà của Hoàng gia Hà Lan — sau khi Công chúa Juliana của Hà Lan (tương lai là Nữ hoàng) và gia đình tị nạn tại Ottawa trong Thế chiến 2, Canada đã cung cấp nơi trú ẩn và chăm sóc. Để tri ân, Hà Lan đã tặng 100.000 củ tulip năm 1945, và tiếp tục tặng hàng năm cho đến nay. Đặc biệt, Bệnh viện Ottawa Civic Hospital tạm thời được tuyên bố là “lãnh thổ Hà Lan” khi Công chúa Margriet sinh ra tại đây năm 1943, để đảm bảo cô vẫn là công dân Hà Lan.
Winterlude (cuối tháng 1 – giữa tháng 2)
Winterlude là lễ hội mùa đông chính thức của Ottawa và là 1 trong những lễ hội mùa đông lớn nhất thế giới. Các hoạt động bao gồm: điêu khắc tuyết và băng khổng lồ tại Confederation Park, sân trượt băng kênh Rideau, các trò chơi mùa đông truyền thống, và các sự kiện văn hóa.
Các lễ hội khác
- Canada Day (01/07): Lễ hội quốc khánh lớn nhất cả nước tại Parliament Hill.
- Ottawa Bluesfest (tháng 7): 1 trong những lễ hội âm nhạc blues và rock lớn nhất thế giới.
- CityFolk Festival (tháng 9): Lễ hội âm nhạc dân gian và indie.
- Ottawa International Jazz Festival (tháng 6).
- Ottawa Race Weekend (tuần thứ 4 tháng 5): Sự kiện chạy bộ lớn nhất Canada với marathon, bán marathon và 10K.
Ottawa 200+ (2026)
Năm 2026, Ottawa kỷ niệm 200 năm thành lập với chuỗi sự kiện “Ottawa 200+” — bao gồm các phòng trưng bày lịch sử tương tác tại ByWard Market, các tác phẩm nghệ thuật và văn hóa bản địa trên khắp thành phố, và các lễ hội đặc biệt. Đây là dịp để cư dân và du khách nhìn lại 2 thế kỷ lịch sử của thành phố từ Bytown nhỏ bé đến thủ đô quốc gia ngày nay.
Kinh tế
Chính phủ liên bang — Nhà tuyển dụng lớn nhất
Chính phủ liên bang Canada là nhà tuyển dụng lớn nhất tại Ottawa với khoảng 116.000 nhân viên dân sự liên bang. Các bộ ngành chính, Quốc hội, tòa án Supreme Court, Ngân hàng Canada, và nhiều cơ quan quốc gia đều đóng trụ sở tại đây. Vai trò này mang lại sự ổn định kinh tế đặc biệt — Ottawa thường ít bị ảnh hưởng bởi suy thoái kinh tế hơn các thành phố khác nhờ nguồn việc làm chính phủ bền vững.
“Silicon Valley North” — Công nghệ
Ottawa cũng là trung tâm công nghệ hàng đầu Canada, được gọi là “Silicon Valley North.” Kanata — vùng phía Tây Ottawa — là khu công nghệ lớn nhất thành phố, nơi đặt trụ sở của hàng trăm công ty công nghệ bao gồm Nortel Networks (lịch sử), Corel, Cognos (nay thuộc IBM), Shopify (1 trong những công ty công nghệ lớn nhất Canada), và nhiều startup. Thành phố có mật độ kỹ sư cao nhất Canada.
Du lịch
Du lịch đóng góp khoảng 2,3 tỷ đô la Canada mỗi năm cho kinh tế Ottawa. Thành phố đón hơn 11 triệu du khách mỗi năm — chủ yếu là người Canada đến thăm thủ đô, sau đó là người Mỹ và du khách quốc tế. Các điểm đến chính bao gồm Parliament Hill, kênh Rideau, các bảo tàng quốc gia, ByWard Market và các lễ hội.
Ngành khác
Giáo dục, y tế, tài chính, xuất bản và các dịch vụ chuyên nghiệp cũng là các ngành quan trọng. Ngành công nghiệp gỗ truyền thống — từng là trụ cột kinh tế Bytown — đã suy giảm đáng kể nhưng vẫn tồn tại trong các vùng nông thôn xung quanh.
Giáo dục
Ottawa có 2 trường đại học công lập chính:
- University of Ottawa (uOttawa): Đại học song ngữ lớn nhất thế giới (dạy cả tiếng Anh và tiếng Pháp), thành lập năm 1848. Trường nghiên cứu hàng đầu Canada với khoa y, luật và quản lý công được đánh giá cao.
- Carleton University: Thành lập năm 1942 để đáp ứng nhu cầu của cựu chiến binh Thế chiến 2 trở về. Trường nổi tiếng với các chương trình báo chí, quan hệ công chúng, kỹ thuật và nghiên cứu quốc tế.
Ngoài ra, Ottawa có Algonquin College và La Cité collégiale (trường cao đẳng Pháp ngữ) — các cơ sở giáo dục nghề uy tín.
Thể thao
Ottawa là quê hương của các đội thể thao chuyên nghiệp:
- Ottawa Senators: Đội khúc côn cầu NHL, chơi tại Canadian Tire Centre ở Kanata.
- Ottawa Redblacks: Đội bóng bầu dục CFL, chơi tại TD Place Stadium.
- Atlético Ottawa: Đội bóng đá của Canadian Premier League, sáng lập bởi Atlético Madrid của Tây Ban Nha.
- Ottawa Rapid FC: Đội bóng đá nữ của Northern Super League (từ mùa khai mạc 2025).
- Ottawa Black Bears: Đội lacrosse National Lacrosse League.
Giao thông
Sân bay Quốc tế Ottawa Macdonald-Cartier (YOW) là sân bay bận rộn thứ 6 Canada, phục vụ các chuyến bay trong nước và quốc tế. VIA Rail kết nối Ottawa với Toronto, Montreal và các thành phố khác qua các chuyến tàu thường xuyên.
Hệ thống giao thông công cộng do OC Transpo vận hành, bao gồm mạng lưới xe buýt và hệ thống đường sắt nhẹ O-Train. Line 1 (Confederation Line) — khai trương năm 2019 — chạy xuyên Đông-Tây qua trung tâm thành phố. Line 2 (Trillium Line) chạy Bắc-Nam. Các đoạn mở rộng đang được xây dựng.
Ottawa là 1 trong những thành phố thân thiện với xe đạp nhất Canada với mạng lưới đường dành riêng cho xe đạp rộng lớn, đặc biệt dọc các công viên ven sông. Sparks Street là phố đi bộ đầu tiên của Canada từ năm 1966.
Tóm lại
Ottawa là thủ đô mà Canada xứng đáng có — 1 thành phố khiêm tốn nhưng sâu sắc, nơi lịch sử quốc gia sống động qua từng tòa nhà, từng con kênh và từng lễ hội. Từ Parliament Hill Gothic hùng vĩ nhìn xuống sông Ottawa, đến kênh Rideau UNESCO biến thành sân trượt băng dài nhất thế giới vào mùa đông, từ các bảo tàng quốc gia đẳng cấp đến Tulip Festival với 1 triệu bông hoa tỏa sáng vào mùa xuân, Ottawa mang đến trải nghiệm thủ đô độc đáo.
Năm 2026, khi Ottawa kỷ niệm 200 năm thành lập, thành phố nhìn lại hành trình từ 1 công trường xây dựng kênh đào nhỏ bé mang tên “Bytown” năm 1826 đến thủ đô của 1 trong những quốc gia giàu có và đa dạng nhất thế giới. Với sự hòa quyện độc đáo giữa văn hóa Anh ngữ và Pháp ngữ, di sản First Nations Algonquin, các bảo tàng đẳng cấp thế giới, và chất lượng sống cao, Ottawa chứng minh rằng thủ đô không cần phải lớn nhất hay ồn ào nhất — mà chỉ cần phản ánh chân thực nhất câu chuyện của quốc gia nó đại diện.
Đối với bất kỳ ai muốn hiểu Canada, Ottawa là điểm khởi đầu lý tưởng — nơi bạn có thể đọc lịch sử đất nước qua từng viên đá của Parliament Hill, cảm nhận sự đa dạng văn hóa trong 1 bữa tối tại ByWard Market, và trượt băng trên kênh Rideau dưới tuyết rơi — tất cả chỉ trong 1 ngày.
