Bill C-3 (15/12/2025): Thay đổi về quyền công dân Canada theo huyết thống và hệ quả thực tế cho gia đình có tổ tiên sinh ngoài lãnh thổ
Tóm tắt ngắn gọn
Ngày 15/12/2025, Bill C-3 có hiệu lực, sửa Luật Quốc tịch: bãi bỏ “giới hạn thế hệ đầu tiên” (first‑generation limit – FGL) và thêm điều kiện “kết nối đáng kể” là 1.095 ngày (khoảng 3 năm) cư trú ở Canada cho những trẻ sinh vào hoặc sau ngày này. Khi luật có hiệu lực, nhiều người (trong đó có nhiều công dân Mỹ) bỗng đủ điều kiện nhận quốc tịch Canada theo huyết thống và bắt đầu truy tìm giấy khai sinh tổ tiên để xin giấy chứng nhận quốc tịch.
Diễn biến chính dẫn tới Bill C-3
– Năm 2009, Canada áp dụng FGL, ngăn công dân sinh ngoài Canada truyền quốc tịch cho con sinh ngoài Canada. Quy định này xuất phát từ lo ngại sau sự kiện sơ tán công dân từ Beirut năm 2006.
– Năm 2021, bảy gia đình khởi kiện tại Tòa án Tối cao tỉnh Ontario, cho rằng FGL phân biệt đối xử theo nơi sinh và tác động nặng nề tới phụ nữ.
– Ngày 19/12/2023, Thẩm phán Jasmine Akbarali tuyên rằng quy định đó vi hiến, vì tạo ra sự khác biệt giữa công dân sinh ở Canada và công dân theo huyết thống sinh ngoài Canada. Tòa cho chính phủ thời gian sửa luật.
– Chính phủ đề xuất Bill C-71 (5/2024) nhưng tiến trình chậm; sau đó Bill C-3 được trình 5/6/2025, bao gồm tiêu chuẩn 1.095 ngày. Quốc hội thông qua Bill C-3 ngày 19/11/2025 và luật có hiệu lực 15/12/2025.
Nội dung chính cần biết
– Bãi bỏ FGL: người có nguồn gốc trực tiếp từ Canada sinh ngoài lãnh thổ có thể truyền quốc tịch theo huyết thống.
– Tiêu chí “kết nối đáng kể” 1.095 ngày: áp dụng cho con sinh vào hoặc sau 15/12/2025; cha hoặc mẹ phải có ít nhất 1.095 ngày sống ở Canada trước khi con chào đời để truyền quốc tịch.
– Bill C-3 đã hoàn tất toàn bộ quy trình lập pháp liên bang; do đó việc đảo ngược thay đổi này đòi hỏi một dự luật mới được thông qua tương tự và sẽ không tự động thu hồi quốc tịch đã cấp.
Ai chịu ảnh hưởng trực tiếp
– Người sinh ngoài Canada có tổ tiên sinh tại Canada: nhiều người có thể nộp hồ sơ xin giấy chứng nhận quốc tịch (proof of citizenship).
– Trẻ sinh vào hoặc sau 15/12/2025: quyền được truyền quốc tịch phụ thuộc vào tiêu chí 1.095 ngày của cha/mẹ.
– Các gia đình và những người có cuộc sống xuyên biên giới (lao động, sinh viên, v.v.) đặc biệt cần lưu ý, nhất là phụ nữ sinh con ngoài Canada vì lý do nghề nghiệp, học tập hoặc y tế.
Hệ quả thực tế cho người xin và gia đình
– Phục hồi quyền: những người từng bị loại do FGL có thể xin giấy chứng nhận để xác nhận là công dân Canada.
– Tăng nhu cầu giấy tờ: nhiều người đang tìm khai sinh và bằng chứng về tình trạng công dân của tổ tiên; thu thập hồ sơ có thể tốn thời gian.
– Chú ý cách tính 1.095 ngày: cha/mẹ cần chuẩn bị bằng chứng thời gian cư trú tại Canada nếu áp dụng tiêu chí này.
– Ổn định pháp lý: quyền được cấp theo Bill C-3 có tính bền vững hơn vì luật đã được thông qua đầy đủ.
Lưu ý và bước tiếp theo
– Tìm giấy khai sinh của tổ tiên và bằng chứng tình trạng công dân của cha/mẹ.
– Kiểm tra ngày sinh: nếu bạn (hoặc con bạn) sinh vào hoặc sau 15/12/2025, cần chú ý đến yêu cầu 1.095 ngày; nếu sinh trước ngày đó, quy định này theo nguồn tin không áp dụng.
– Chuẩn bị chứng minh thời gian sống ở Canada nếu cần.
– Theo dõi hướng dẫn chính thức của cơ quan có thẩm quyền về cách tính và chứng minh 1.095 ngày.
– Nhận tư vấn chuyên môn khi hồ sơ phức tạp hoặc thiếu giấy tờ gốc.
Các mốc và con số đã nêu
– FGL được giới thiệu: 2009.
– Sự kiện liên quan: xung đột 2006 và sơ tán công dân từ Beirut.
– Vụ kiện: 7 gia đình, Tòa Ontario, 2021.
– Phán quyết: 19/12/2023.
– Bill C-71: giới thiệu 5/2024.
– IRCC: mở xử lý khẩn cấp 6/2024 và biện pháp tạm thời 3/2025 (theo nguồn).
– Bill C-3: đề xuất 5/6/2025; thông qua 19/11/2025; có hiệu lực 15/12/2025.
– Tiêu chí “kết nối đáng kể”: 1.095 ngày.
Hướng đi thực tế
– Bắt đầu thu thập giấy tờ: khai sinh, bằng chứng tình trạng công dân của tổ tiên/cha mẹ, và tài liệu chứng minh thời gian cư trú ở Canada nếu cần.
– Chuẩn bị nộp hồ sơ xin giấy chứng nhận quốc tịch khi đủ điều kiện.
– Theo dõi hướng dẫn chính thức về cách tính 1.095 ngày và các giấy tờ chấp nhận được.
– Tìm tư vấn chuyên môn nếu hồ sơ phức tạp.
Liên hệ ICANPR để được tư vấn miễn phí. Hotline: 086 996 7809
#BillC3 #QuyềnCôngDânCanada #CôngDânTheoHuyếtThống #DiTrúCanada #CitizenshipByDescent #LuậtQuốcTịch #ICANPR
