Chứng nhận công dân Canada bị yêu cầu nộp lại: Vấn đề hiến pháp và tác động với người sinh ngoài Canada
Vào ngày 13/6/2026, Văn phòng Registrar of Citizenship đã gửi hàng loạt thư yêu cầu những người sinh ngoài Canada nộp lại “certificate of citizenship” ngay lập tức trong khi các trường hợp của họ đang được điều tra, theo thẩm quyền được quy định tại Quy định Quốc tịch 26(1). Quyết định này gây lo ngại vì có thể ảnh hưởng tới quyền của công dân sinh ngoài Canada và đặt câu hỏi về tính hợp hiến khi áp dụng trên diện rộng.
Luật sư di trú Ala Bujac, trong cuộc phỏng vấn với CIC News ngày 17/6/2026, cho rằng việc thực hiện Điều 26(1) theo cách này có thể dẫn tới khiếu nại vì vi phạm Hiến chương Quyền và Tự do Canada. Theo Hiến chương, Điều 15(1) bảo đảm quyền bình đẳng và cấm phân biệt, bao gồm phân biệt dựa trên “nguồn gốc quốc gia hay dân tộc”; còn Điều 1 cho phép giới hạn quyền nếu được chứng minh là hợp lý và có thể biện minh trong một xã hội tự do và dân chủ.
Vấn đề chính được nêu ra:
– Về pháp luật, người là công dân theo huyết thống (citizen by descent) vẫn giữ tư cách công dân ngay cả khi bị yêu cầu nộp lại chứng nhận.
– Về thực tiễn, việc bị tịch thu chứng nhận có thể khiến họ không thể chứng minh quyền công dân một cách ngang bằng, trong khi người sinh tại Canada có thể dùng giấy khai sinh làm bằng chứng và giấy khai sinh này không thuộc diện bị buộc nộp theo Điều 26(1).
– Vì vậy, có cơ sở để tranh luận rằng việc áp dụng quy định này có thể gây bất lợi thực tế dựa trên “nguồn gốc quốc gia”, và khả năng thách thức Hiến chương là điều có thể xảy ra.
Những điều chưa rõ từ nguồn tin:
– Tiêu chí cụ thể mà Registrar dùng để xác định “reason to believe” không được nêu;
– Không có thông tin về số lượng người nhận thư, thời hạn nộp lại, hay quy trình điều tra chi tiết;
– Không có thông tin về biện pháp tạm thời (ví dụ biên nhận hay giấy xác nhận tạm thời) cho người bị yêu cầu nộp lại.
Ai bị ảnh hưởng trực tiếp
– Những người sinh ngoài Canada đã được cấp certificate of citizenship và nhận thư yêu cầu nộp lại từ Registrar vào ngày 13/6/2026.
– Những chứng nhận có ảnh đều nằm trong phạm vi mà Điều 26(1 nhắm tới).
Khả năng pháp lý và thời gian
– Nếu có vụ kiện thách thức Hiến chương, tòa án sẽ xem xét liệu việc áp dụng Điều 26(1) có tạo ra sự phân biệt trái phép theo Điều 15(1) và, nếu có, liệu việc giới hạn đó có thể được biện minh theo Điều 1 hay không.
– Theo nguồn, một vụ kiện như vậy có thể kéo dài nhiều năm trước khi có phán quyết cuối cùng.
Hành động nên cân nhắc (không phải tư vấn pháp lý cụ thể)
– Giữ lại mọi thư từ, thông báo nhận được từ Registrar và chụp/sao lưu bản chứng nhận trước khi nộp (nếu được phép);
– Yêu cầu thông tin chính thức từ Registrar về quy trình, tiêu chí “reason to believe”, thời hạn nộp và quyền kháng nghị nội bộ (nếu có);
– Cân nhắc tìm tư vấn pháp lý chuyên về quốc tịch hoặc Hiến chương để được đánh giá chi tiết;
– Theo dõi các cập nhật báo chí và thông báo chính thức liên quan.
Lưu ý: Bài viết chỉ tóm tắt thông tin từ nguồn đã nêu và không đưa ra giả định ngoài nội dung đó. Kết quả của bất kỳ vụ kiện Hiến chương nào hiện chưa thể dự đoán và sẽ phụ thuộc vào tiến trình pháp lý tiếp theo.
Liên hệ ICANPR để được tư vấn miễn phí. Hotline: 086 996 7809
#chứngnhậncôngdânCanada #quốc tịchCanada #CitizenshipRegulations #Hiến chươngCanada #quyềncôngdân #luậtdi trú #ICANPR
