Thời gian chờ cấp giấy chứng nhận công dân Canada theo huyết thống tăng lên 15 tháng (tháng 6/2026)
Bản tin quan trọng: cập nhật thời gian chờ và vì sao bạn nên quan tâm
Bắt đầu từ tháng 6/2026, thời gian ước tính để nhận Giấy chứng nhận công dân Canada (proof of Canadian citizenship) cho trường hợp công dân theo huyết thống đã tăng lên 15 tháng, theo thông báo của Immigration, Refugees and Citizenship Canada (IRCC). Con số trong hàng chờ hiện là khoảng 82.000 hồ sơ — tăng từ 70.400 vào ngày 12/5/2026, tức hơn 11.600 hồ sơ chỉ trong chưa đầy một tháng. Với quy định mở rộng quyền công dân theo huyết thống được áp dụng từ ngày 15/12/2025 (Bill C-3), số hồ sơ và thời gian xử lý đã tăng mạnh. Thông tin này quan trọng cho bất kỳ ai đang cân nhắc nộp hồ sơ xin giấy chứng nhận quyền công dân: thời điểm nộp hồ sơ có thể ảnh hưởng trực tiếp tới thời gian chờ, và vì đây là giấy tờ bắt buộc để xin hộ chiếu Canada, việc chậm trễ có thể kéo theo nhiều hệ lụy cá nhân.
Diễn biến dẫn tới tình trạng quá tải hiện nay
Ngày 15/12/2025, Quốc hội Canada thông qua sửa đổi luật, bãi bỏ giới hạn thế hệ đầu tiên trong quyền công dân theo huyết thống. Theo quy định mới, bất kỳ ai sinh trước ngày 15/12/2025 và có thể chứng minh một chuỗi liên tục dòng dõi từ một tổ tiên là công dân Canada đều đã được xác định là công dân Canada theo luật — nghĩa là họ không xin quốc tịch, mà xin giấy tờ chứng minh họ “đã là” công dân. Sau thay đổi này, số người đủ điều kiện tăng đột biến, trong đó có nhiều công dân Hoa Kỳ với gia đình sống ở Mỹ nhiều thế hệ vẫn bất ngờ có quyền công dân Canada. Kết quả là số lượng đơn xin giấy chứng nhận tăng nhanh, khiến hàng chờ tại IRCC phình to và thời gian xử lý kéo dài.
IRCC tính thời gian xử lý như thế nào và ý nghĩa con số 15 tháng
IRCC sử dụng phương pháp dự báo để ước tính thời gian xử lý: họ xem số lượng hồ sơ đang chờ, số nhân sự sẵn có để xử lý và ước tính lượng hồ sơ mới sẽ đến. Thời gian xử lý bạn thấy là thời điểm bắt đầu từ khi IRCC nhận hồ sơ hoàn chỉnh (nộp trực tuyến: ngay khi bạn nhấn gửi; nộp bằng thư: khi hồ sơ vào phòng thư) đến khi IRCC ra quyết định. Con số 15 tháng là ước tính cho hồ sơ “thông thường” và được cập nhật hàng tháng. Tuy nhiên, IRCC cũng lưu ý mọi dự báo có thể thay đổi khi hàng chờ và lực lượng lao động biến động — và phương pháp này không tính đến những đợt tăng đột biến mạnh trong số đơn nộp vào.
Một điểm phân tích quan trọng: theo tính toán trong nguồn tin, nếu một hồ sơ được nhận vào tháng 6/2026 thì quyết định có thể rơi vào khoảng tháng 9/2027. Điều này cho thấy tác động kéo dài của việc tăng đột biến hồ sơ kể từ khi quy định mới có hiệu lực.
Tại sao chờ lâu? Nguyên nhân làm kéo dài xử lý ngoài con số trung bình
Con số 15 tháng áp dụng cho hồ sơ thông thường, nhưng nhiều trường hợp có thể kéo dài hơn nếu IRCC xác định hồ sơ phức tạp hoặc không thuộc diện xử lý nhanh. Những tình huống thường khiến hồ sơ đi vào diện phức tạp gồm:
- IRCC yêu cầu thêm giấy tờ chứng minh, ví dụ các giấy tờ cư trú hoặc tài liệu bổ sung về dòng dõi;
- ứng viên bỏ lỡ lịch thi, phỏng vấn hoặc phiên điều trần theo yêu cầu;
- vấn đề về hình sự, an ninh hoặc khả năng không được nhập cảnh (admissibility) xuất hiện.
Kết luận rút ra: hồ sơ hoàn chỉnh, rõ ràng và đầy đủ là cách thực tế nhất để tránh bị kéo dài không cần thiết.
Ai sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ thay đổi này?
Nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp và lớn nhất là những người đủ điều kiện theo sửa đổi Bill C-3: những người sinh trước 15/12/2025 có thể chứng minh chuỗi dòng dõi liên tục từ tổ tiên công dân Canada. Điều này bao gồm rất nhiều cá nhân ở nước ngoài — cả những người sinh và lớn lên hoàn toàn ở nước ngoài, kể cả những gia đình nhiều thế hệ ở Hoa Kỳ. Những người đã biết mình đủ điều kiện nhưng chưa có giấy chứng nhận sẽ phải chờ lâu hơn để có chứng minh chính thức.
Ngoài ra, những người cần giấy chứng nhận để xin hộ chiếu Canada (để hưởng quyền đi lại, sống và làm việc ở Canada) cũng là nhóm bị ảnh hưởng vì họ không thể tiến tới khâu xin hộ chiếu cho đến khi có giấy chứng nhận. Những ai có nhu cầu cấp bách (ví dụ muốn xin hộ chiếu để du lịch hoặc xử lý việc cá nhân) sẽ phải tính toán thời gian chờ này vào quyết định của mình.
Tác động thực tế: quyền lợi nào chờ đợi và chi phí cơ hội
Có giấy chứng nhận công dân Canada là bước bắt buộc để xin hộ chiếu Canada, và hộ chiếu Canada mang lại một số lợi ích quan trọng được nêu trong nguồn tin: hộ chiếu Canada đang xếp hạng thứ 7 thế giới, cho phép nhập cảnh không cần thị thực hoặc có thị thực khi đến 183 quốc gia; công dân Canada có quyền sống và làm việc ở bất kỳ nơi nào trên lãnh thổ Canada; được mua bất động sản nhà ở; tiếp cận dịch vụ y tế công nếu cư trú tại Canada. Một điểm đáng chú ý với công dân Hoa Kỳ quan tâm: việc có giấy chứng nhận và hộ chiếu Canada không tạo ra nghĩa vụ thuế thu nhập toàn cầu mới theo cách Canada áp dụng — tức là Canada không đánh thuế công dân theo thu nhập toàn cầu giống như Hoa Kỳ, nên việc nhận giấy chứng nhận không đồng nghĩa với nghĩa vụ thuế thu nhập toàn cầu bổ sung tại Canada.
Về chi phí cơ hội: nếu bạn định nộp hồ sơ nhưng trì hoãn để hy vọng thời gian chờ giảm, hiện thực cho thấy kể từ khi Bill C-3 qua, thời gian chờ chỉ tăng dần theo tháng. Nghĩa là đợi có thể đưa bạn vào hàng chờ muộn hơn và chịu thời gian chờ dài hơn. Nói cách khác, nộp hồ sơ sớm hơn có thể giúp bạn nhận chứng nhận sớm hơn so với việc đợi vài tháng nữa, vì hàng chờ có xu hướng tăng.
Lời giải thích chi tiết về tiến trình nộp hồ sơ và thời điểm bắt đầu tính thời gian
Cách IRCC bắt đầu tính thời gian xử lý hồ sơ phụ thuộc vào phương thức nộp:
- Nộp trực tuyến: thời gian bắt đầu tính ngay khi bạn gửi hồ sơ hoàn chỉnh qua hệ thống online của IRCC.
- Nộp bằng thư: thời gian bắt đầu tính khi hồ sơ đến phòng thư của IRCC.
IRCC làm mới con số ước tính hàng tháng, có thể tăng hoặc giảm khi số lượng hồ sơ và nhân sự thay đổi. Tuy nhiên, các dự báo này không tính đến những đợt tăng đột ngột trong số hồ sơ nộp vào, nên thực tế có thể bị kéo dài hơn nếu dòng đơn gia tăng nhanh.
Chuẩn bị hồ sơ: tài liệu cần tập trung và cách tránh sai sót
Nguồn tin nhấn mạnh rằng những người không chắc liệu mình có đủ điều kiện nên bắt đầu bằng việc xem lại cây gia phả, nói chuyện với người thân và thu thập hồ sơ gia đình. Các loại giấy tờ thường được IRCC chấp nhận để xác lập dòng dõi gồm:
- Sơ yếu lý lịch khai sinh (birth certificates);
- Sổ rửa tội (baptismal records);
- Giấy chứng nhận kết hôn;
- Giấy chứng tử.
Lưu ý quan trọng: nguồn tin không liệt kê danh mục giấy tờ đầy đủ chi tiết cho mọi trường hợp, nhưng nhấn mạnh rằng hồ sơ chứng minh dòng dõi càng rõ ràng, việc xử lý càng suôn sẻ. Một hồ sơ bị thiếu giấy tờ hoặc có thông tin mâu thuẫn sẽ làm phát sinh yêu cầu bổ sung từ IRCC và kéo dài thời gian xử lý.
Hãy cân nhắc nộp hồ sơ trực tuyến khi có thể, vì thời gian bắt đầu tính ngay khi gửi đi và quy trình xử lý, trao đổi tài liệu thường thuận tiện hơn so với gửi bằng thư. Đồng thời, kiểm tra kỹ yêu cầu hồ sơ hiện hành của IRCC trước khi nộp để hạn chế rủi ro thiếu sót.
Những rủi ro phát sinh và cách chuẩn bị nếu hồ sơ bị coi là phức tạp
Hồ sơ bị coi là phức tạp có thể dẫn tới thời gian xử lý kéo dài so với 15 tháng. Các yếu tố làm hồ sơ phức tạp gồm có yêu cầu thêm tài liệu, vấn đề liên quan đến an ninh hoặc tiền án tiền sự, hoặc khi ứng viên không tuân thủ quy định về lịch phỏng vấn/kiểm tra. Do đó, ứng viên cần:
- Chuẩn bị sẵn các chứng từ liên quan tới dòng dõi càng chi tiết càng tốt;
- Đáp ứng kịp thời mọi yêu cầu bổ sung từ IRCC;
- Giữ liên lạc và theo dõi tình trạng hồ sơ định kỳ;
- Chuẩn bị bằng chứng giải trình nếu có vấn đề lịch sử di cư, tên họ thay đổi hoặc tài liệu thiếu hụt.
Nguồn tin khuyến cáo: một hồ sơ “đủ, rõ, chuẩn” là cách tốt nhất để tránh rơi vào nhóm xử lý phức tạp.
Nên nộp hồ sơ ngay hay chờ đợi? Những cân nhắc chiến lược
Một điểm then chốt từ phân tích dữ liệu hàng chờ: từ khi Bill C-3 thông qua, thời gian xử lý chỉ tăng theo từng tháng. Điều này cho thấy nếu bạn đã xác minh mình đủ điều kiện, việc nộp hồ sơ ngay bây giờ nhiều khả năng giúp bạn đứng trước ít hồ sơ hơn so với việc chờ vài tháng. Nói cách khác, chờ để hy vọng thời gian xử lý giảm là chiến lược có rủi ro cao, vì xu hướng hiện tại lại là gia tăng số đơn và kéo dài thời gian.
Tuy nhiên, nếu hồ sơ của bạn thiếu giấy tờ quan trọng hoặc bạn chưa chắc chắn về chứng cứ dòng dõi, bạn nên tập trung vào việc thu thập tài liệu đầy đủ trước khi nộp — một hồ sơ không hoàn chỉnh sẽ dẫn đến yêu cầu bổ sung và kéo dài thời gian hơn nữa. Tóm lại:
- Nếu đã có tài liệu đầy đủ và chắc chắn về quyền lợi của mình: cân nhắc nộp sớm.
- Nếu chưa đủ tài liệu hoặc còn nghi ngại về chứng cứ: ưu tiên hoàn thiện hồ sơ trước khi nộp.
Những con số, mốc thời gian và số liệu quan trọng cần nhớ
- Ngày sửa đổi luật có hiệu lực: 15/12/2025 (Bill C-3).
- Thời gian xử lý ước tính Hiện tại (tháng 6/2026): 15 tháng cho hồ sơ thông thường.
- Số hồ sơ trong hàng chờ (tháng 6/2026): khoảng 82.000 (so với 70.400 vào 12/5/2026).
- Sự thay đổi thời gian xử lý kể từ khi luật sửa đổi: tăng từ 9 tháng lên 15 tháng.
- Ước tính tham khảo: hồ sơ nhận vào tháng 6/2026 có thể được quyết định khoảng tháng 9/2027 (theo tính toán trong nguồn tin).
- Quyền lợi hộ chiếu Canada (theo nguồn): xếp thứ 7 thế giới, cho phép tiếp cận không thị thực hoặc thị thực tại cửa hơn 183 quốc gia.
Điểm cần theo dõi trong những tháng tới
Những ai đang quan tâm đến giấy chứng nhận công dân Canada nên theo dõi các yếu tố sau:
- Báo cáo cập nhật hàng tháng của IRCC về thời gian xử lý và số lượng hồ sơ trong hàng chờ;
- Bất kỳ thay đổi nào trong nguồn lực xử lý hồ sơ của IRCC (nhân sự, quy trình);
- Yêu cầu bổ sung từ IRCC và thời gian phản hồi của bạn — phản hồi nhanh sẽ giúp tiết kiệm thời gian;
- Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh dòng dõi, bao gồm mọi giấy tờ dân sự và hồ sơ gia đình có thể tìm được;
- Chú ý quy định bắt đầu tính thời gian xử lý (nộp online hay qua thư) để biết khi nào bắt đầu chịu thời gian chờ.
Gợi ý hành động ngắn gọn cho người đang cân nhắc nộp hồ sơ
- Kiểm tra cây gia phả và thu thập giấy tờ liên quan (giấy khai sinh, giấy kết hôn, hồ sơ tôn giáo, giấy chứng tử nếu có).;
- Chuẩn bị hồ sơ càng đầy đủ và rõ ràng càng tốt trước khi nộp;
- Xem xét nộp trực tuyến để thời gian bắt đầu tính rõ ràng và thuận tiện trong trao đổi tài liệu;
- Hiểu rằng nộp sớm nếu đã đủ chứng cứ có thể giúp bạn nhận giấy tờ sớm hơn so với việc chờ đợi;
- Nếu có tình huống pháp lý, an ninh hoặc hồ sơ phức tạp, hãy chuẩn bị tài liệu giải trình và sẵn sàng trả lời yêu cầu từ IRCC.
Liên hệ ICANPR để được tư vấn miễn phí. Hotline: 086 996 7809
#côngdânCanada #giấychứngnhậnquyềncôngdân #BillC3 #IRCC #nhậpcưCanada #hộchiếuCanada #di trúCanada
